مهندس عميد مرندي، سربازرس انجمن متخصصان محيطزيست ايران و كارشناس ارشد محيطزيست پژوهشگاه علوم و فناوري رنگ، براساس تحقيقات انجام شده در اين رابطه در 10گام ساده را براي ساختوسازهاي زيستمحيطي ارائه ميكند.
تبيين معيار و ضوابط يك ساختمان زيستمحيطي
اعضاي تيم طراحي بايد درباره تمامي اهداف پروژه بحث و تبادلنظر كنند و تاكيدي بر ساختمانسازي با استفاده از مواد گوناگون سازگار با محيطزيست داشته باشند.
براي مثال اگر تصميمات بر پايه حفاظت از منابع طبيعي استوار شود، بايد براي اين كار از مواد قابل بازيافت كه امكان استفاده از آنها ممكن است، مدنظر قرار گيرد.
در پروژهاي ديگر اگر تاكيد بر حفظ كيفيت هواي داخل ساختمان باشد، بايد استفاده از موادي كه بدون تركيبات آلودهكننده هوا هستند، به عنوان اولويت كاري تعيين شوند.
تعيين مصالح زيستمحيطي
هر پروژهاي، مصالح مورد نياز متفاوتي دارد كه براي اسكلتبندي، سفتكاري و نازككاري استفاده ميشوند، بنابراين براي رسيدن به حداكثر سود حاصل از استفاده مصالح زيستمحيطي، اين مهم است كه ذغدغههاي اوليه بر اين استوار شود كه بيشترين كميت را داشته باشند.
اين موارد شامل مصالح فونداسيون، اسكلتبندي، مصالح سفت و نازككاري و حتي موارد داخل ساختمان از قبيل ديوارها، كف اتاقها و... ميشوند.
براساس ضوابط ساختوساز در گام اول، تيم طراحي بايد حداكثر تلاش خود براي افزايش درصد استفاده از مصالح سازگار با محيطزيست را انجام دهد.
بهرهگيري از پژوهشهاي قبلي
درباره مصالح بايد تحقيقات قبلي صورت گرفته باشد تا قابليت كاربرد آنها براي طراحي و انجام هر پروژه اختصاصا بررسي و تعيين شود. پژوهشهاي محيطزيستي نبايد واژه غريبي در انجام امور ساختوساز باشد.
ارتباط با توليدكنندگان مصالح
جزييات اطلاعات ميتواند از توليدكنندگان مصالح درخواست شود. براي نمونه برگههاي اطلاعات ايمني مصالح (MSDS) دادههاي نشر آلايندهها، جزييات نتايج آزمايشهاي كارايي و اطلاعات مختلف در محل ساختوساز را ميتوان مشمول اين بحث كرد.
دولت بايد با كمك اداره استاندارد و تحقيقات صنعتي درج اين نوع اطلاعات را روي بستهبندي محصولات اجباري كند.
ارزشيابي معيار انتخاب استفاده از مصالح
هر نتيجهاي از يك پروژه بايد بر مبناي معيارهاي گام اول ارزشيابي شود. به اين دليل كه امكان دارد بسياري از مواد مشمول بيش از يك ضابطه، منفعت يا ضرر زيستمحيطي شوند. اين نكته نيز مهم است كه به خاطر سپرده شود در سراسر انجام يك پروژه هنگام تصميمگيري، استراتژيهاي خاصي نيازمند تبيين هستند.
درخواست
به معرض نمايش قراردادن سازه
مشاهده وضعيت مصالح در محل ساختوساز و درك عميق در زمينه مراحل مختلف ساختوساز ميتواند به انتخاب بهتر كمك فراواني كند.
سازندگان ساختمانها بايد در جلسهاي، توليدكنندگان مصالح را دعوت كرده و نقاط قوت و ضعف مصالح را به اطلاع آنها برسانند.
آمادهسازي نمونهها و آزمايش صحت پروژه
هر ساختمان داراي ويژگي خاص خود است، بنابراين با ارزش است كه مصالح جديد در همان فضاي كاري تا پايان ساختوساز تحت آزمايش قرار بگيرند.
ثبت كردن خصوصيات پروژه
ويژگيها بايد با دقت ثبت شوند تا تضميني باشد كه خصوصيات مختلف محصولات بدرستي در ارتباط با پروژه تهيه و به كار بروند. جزييات اطلاعات در ارتباط با اين ساختوساز آزمايشي بايد همچنين شامل خصوصيات منحصر به فرد آن نيز باشد. مستندسازي در اين زمينه بايد يك الزام مديريتي باشد. پيشنهاد ميشود تمام توليدكنندگان مصالح گواهي ايزو 14 هزار، آزمايشگاههاي ساختوساز ايزو 17 هزار و 25 و شركتهاي ساختماني و پيمانكاران ايزو 9001 و 14000 و ساير ايزوهاي مرتبط را اجباري اخذ كنند و در صورت نبود اين موارد، از ادامه كار آنها جلوگيري شود.
برگزاري نشستهاي متعدد با پيمانكار پروژه
هماهنگي با پيمانكار، كليد موفقيت انجام كار و ساختوساز با مصالح زيستسازگار است. اين مساله بسيار مهم است كه براي پيمانكار، مسائلي در زمينههاي مختلف مانند آشنايي با مواد يا ساختوساز آزمايشي، عمليات سازهها و نقش ارگانها و متوليان امر در اين پروسه دوستدار محيطزيست روشن شود.
انتقال دانش به پروژههاي بعدي
شناخت مواد زيستسازگار به افراد ذينفع مختلفي ارتباط دارد.
مالكان، طراحان، پيمانكاران و افراد خدماتي شامل اين پروسه ميشوند. مستندسازي استدلالات انتخاب هر ماده و پايش عملكرد آنها در محل ساختوساز بسيار اهميت دارد. در اين راه، پروژههاي آينده ميتوانند از سرمايههاي تحقيقاتي و تجزيه و تحليلهاي گذشته بهرهمند شوند.
به اين ترتيب شاخصههاي مهمي براي داشتن يك خانه زيستمحيطي شكل ميگيرد كه بهرهوري مصرف انرژي، دوام و ماندگاري، بهداشت محيط فضاي داخلي و راندمان بالاي انرژي از جمله اين شاخصههاست كه منافع زيستي و اقتصادي فراواني را به همراه دارد.
حميدهسادات هاشمي
